DarslarWeb dasturlash
String turi va metodlari
Matn bilan ishlash: length, indekslar, kesib olish, izlash, almashtirish va boshqa metodlar.
45 daqiqa
JavaScript — Dars 8
String — matn bilan ishlash
Har qanday foydalanuvchi kiritgan qiymat — matn. Uni bo'lish, birlashtirish, qidirish — bugungi ish.
lengthslicesplitreplace
Dars rejasi
6 ta mavzu1. String yaratish usullari
1// 3 xil tirnoq2const a = "ikki qo'shtirnoq";3const b = 'bitta tirnoq';4const c = `backtick — template literals`;5
6// Template literals — eng foydali7const ism = "Ali";8const salom = `Salom, ${ism}!`; // "Salom, Ali!"9
10// Ko'p qatorli matn11const sher = `Birinchi qator12Ikkinchi qator13Uchinchi qator`;14
15// Maxsus belgilar16const tirnoqli = "U: \"Salom\" dedi"; // U: "Salom" dedi17const yangiQator = "Birinchi\nIkkinchi"; // \n — yangi qator18const tab = "Ism:\tAli"; // \t — tabulyatsiya2. length va indeks
Har bir belgi — o'z o'rniga (indeksga) ega. Birinchi belgi — 0, ikkinchi — 1 va hokazo. length — umumiy belgilar soni.
1const matn = "Salom";2
3console.log(matn.length); // 54
5// Indeks bilan6console.log(matn[0]); // "S"7console.log(matn[1]); // "a"8console.log(matn[4]); // "m"9console.log(matn[10]); // undefined10
11// Oxirgi belgi12console.log(matn[matn.length - 1]); // "m"13
14// charAt — alternativ15matn.charAt(0) // "S"3. Qidirish
1const matn = "JavaScript juda qiziqarli til";2
3// indexOf — topgan birinchi o'rin (yo'q bo'lsa -1)4matn.indexOf("juda") // 115matn.indexOf("Java") // 06matn.indexOf("Python") // -17
8// lastIndexOf — oxiridan qidiradi9"banana".lastIndexOf("a") // 510
11// includes — bor/yo'qligini tekshiradi (true/false)12matn.includes("qiziq") // true13matn.includes("zerikarli") // false14
15// startsWith va endsWith16"index.html".startsWith("index") // true17"index.html".endsWith(".html") // true4. Kesib olish: slice, substring
1const matn = "JavaScript";2
3// slice(boshlanish, tugash) — oxiri kirmaydi4matn.slice(0, 4) // "Java"5matn.slice(4) // "Script" (oxirigacha)6matn.slice(-6) // "Script" (manfiy — oxiridan)7matn.slice(-6, -2) // "Scri"8
9// substring — slice'ga o'xshash, lekin manfiy ishlamaydi10matn.substring(0, 4) // "Java"11
12// substr (eski, ishlatmang)5. O'zgartirish
1const matn = "Salom, dunyo!";2
3// Registr4matn.toUpperCase() // "SALOM, DUNYO!"5matn.toLowerCase() // "salom, dunyo!"6
7// Almashtirish8matn.replace("dunyo", "Ali") // "Salom, Ali!"9
10// replaceAll — hammasini11"a-b-c".replaceAll("-", "_") // "a_b_c"12
13// Bo'shliqlarni olib tashlash14" salom ".trim() // "salom"15" salom ".trimStart() // "salom "16" salom ".trimEnd() // " salom"17
18// Takrorlash19"ha".repeat(3) // "hahaha"20
21// To'ldirish (padding)22"5".padStart(3, "0") // "005"23"5".padEnd(3, "0") // "500"6. split va join
1// split — matnni massivga2"olma,anor,banan".split(",") // ["olma", "anor", "banan"]3"Salom dunyo".split(" ") // ["Salom", "dunyo"]4"abc".split("") // ["a", "b", "c"]5
6// join — massivni matnga7["olma", "anor"].join(", ") // "olma, anor"8["2025", "10", "15"].join("-") // "2025-10-15"9
10// Foydali qo'llanish — matnni teskariga11"salom".split("").reverse().join("") // "molas"Matn tahlilchi
Natijajonli
Kichik test
0 / 51."Salom"[0] natijasi?
2.Matnda so'z borligini tekshirish uchun?
3.slice(2, 5) nimani qaytaradi?
4."ha ha ha".replace("ha", "he") natijasi?
5.Matnni so'zlarga ajratish uchun?