String turi va metodlari

DarslarWeb dasturlash

String turi va metodlari

Matn bilan ishlash: length, indekslar, kesib olish, izlash, almashtirish va boshqa metodlar.

45 daqiqa
JavaScript — Dars 8

String — matn bilan ishlash

Har qanday foydalanuvchi kiritgan qiymat — matn. Uni bo'lish, birlashtirish, qidirish — bugungi ish.

lengthslicesplitreplace

Dars rejasi

6 ta mavzu
  1. 01String yaratish usullari
  2. 02length va indeks
  3. 03Qidirish: indexOf, includes
  4. 04Kesib olish: slice, substring
  5. 05O'zgartirish: replace, toUpperCase
  6. 06split va join

1. String yaratish usullari

1// 3 xil tirnoq
2const a = "ikki qo'shtirnoq";
3const b = 'bitta tirnoq';
4const c = `backtick — template literals`;
5
6// Template literals — eng foydali
7const ism = "Ali";
8const salom = `Salom, ${ism}!`; // "Salom, Ali!"
9
10// Ko'p qatorli matn
11const sher = `Birinchi qator
12Ikkinchi qator
13Uchinchi qator`;
14
15// Maxsus belgilar
16const tirnoqli = "U: \"Salom\" dedi"; // U: "Salom" dedi
17const yangiQator = "Birinchi\nIkkinchi"; // \n — yangi qator
18const tab = "Ism:\tAli"; // \t — tabulyatsiya

2. length va indeks

Har bir belgi — o'z o'rniga (indeksga) ega. Birinchi belgi — 0, ikkinchi — 1 va hokazo. length — umumiy belgilar soni.

1const matn = "Salom";
2
3console.log(matn.length); // 5
4
5// Indeks bilan
6console.log(matn[0]); // "S"
7console.log(matn[1]); // "a"
8console.log(matn[4]); // "m"
9console.log(matn[10]); // undefined
10
11// Oxirgi belgi
12console.log(matn[matn.length - 1]); // "m"
13
14// charAt — alternativ
15matn.charAt(0) // "S"

3. Qidirish

1const matn = "JavaScript juda qiziqarli til";
2
3// indexOf — topgan birinchi o'rin (yo'q bo'lsa -1)
4matn.indexOf("juda") // 11
5matn.indexOf("Java") // 0
6matn.indexOf("Python") // -1
7
8// lastIndexOf — oxiridan qidiradi
9"banana".lastIndexOf("a") // 5
10
11// includes — bor/yo'qligini tekshiradi (true/false)
12matn.includes("qiziq") // true
13matn.includes("zerikarli") // false
14
15// startsWith va endsWith
16"index.html".startsWith("index") // true
17"index.html".endsWith(".html") // true

4. Kesib olish: slice, substring

1const matn = "JavaScript";
2
3// slice(boshlanish, tugash) — oxiri kirmaydi
4matn.slice(0, 4) // "Java"
5matn.slice(4) // "Script" (oxirigacha)
6matn.slice(-6) // "Script" (manfiy — oxiridan)
7matn.slice(-6, -2) // "Scri"
8
9// substring — slice'ga o'xshash, lekin manfiy ishlamaydi
10matn.substring(0, 4) // "Java"
11
12// substr (eski, ishlatmang)

5. O'zgartirish

1const matn = "Salom, dunyo!";
2
3// Registr
4matn.toUpperCase() // "SALOM, DUNYO!"
5matn.toLowerCase() // "salom, dunyo!"
6
7// Almashtirish
8matn.replace("dunyo", "Ali") // "Salom, Ali!"
9
10// replaceAll — hammasini
11"a-b-c".replaceAll("-", "_") // "a_b_c"
12
13// Bo'shliqlarni olib tashlash
14" salom ".trim() // "salom"
15" salom ".trimStart() // "salom "
16" salom ".trimEnd() // " salom"
17
18// Takrorlash
19"ha".repeat(3) // "hahaha"
20
21// To'ldirish (padding)
22"5".padStart(3, "0") // "005"
23"5".padEnd(3, "0") // "500"

6. split va join

1// split — matnni massivga
2"olma,anor,banan".split(",") // ["olma", "anor", "banan"]
3"Salom dunyo".split(" ") // ["Salom", "dunyo"]
4"abc".split("") // ["a", "b", "c"]
5
6// join — massivni matnga
7["olma", "anor"].join(", ") // "olma, anor"
8["2025", "10", "15"].join("-") // "2025-10-15"
9
10// Foydali qo'llanish — matnni teskariga
11"salom".split("").reverse().join("") // "molas"
Matn tahlilchi
Natijajonli

Kichik test

0 / 5

1."Salom"[0] natijasi?

2.Matnda so'z borligini tekshirish uchun?

3.slice(2, 5) nimani qaytaradi?

4."ha ha ha".replace("ha", "he") natijasi?

5.Matnni so'zlarga ajratish uchun?

Mustaqil ish

0 / 6