JavaScript — kirish, o'zgaruvchi va operatorlar

DarslarWeb dasturlash

JavaScript — kirish, o'zgaruvchi va operatorlar

JavaScript nima, qanday yoziladi, qanday ishga tushadi. var, let, const va asosiy operatorlar bilan tanishuv.

45 daqiqa
JavaScript — Dars 1

JavaScript bilan tanishuv

HTML — skelet, CSS — kiyim, JavaScript — jon. Sahifaga harakat va mantiq beradigan til.

letconstoperatorconsole.log

Dars rejasi

6 ta mavzu
  1. 01JavaScript qayerda ishlaydi?
  2. 02Birinchi kod — console.log
  3. 03Ulanishning 3 usuli
  4. 04O'zgaruvchi (variable) nima?
  5. 05var, let, const — farqi
  6. 06Operatorlar

1. JavaScript qayerda ishlaydi?

Brauzerda

Har bir zamonaviy brauzer (Chrome, Safari, Firefox) ichida JS «dvigateli» bor.

Serverda (Node.js)

Node.js JS'ni brauzerdan tashqariga olib chiqdi. Endi JS bilan backend ham yozish mumkin.

Mobil va desktop

React Native, Electron kabi freymworklar bilan JS telefon va desktop ilovalarga aylanadi.

2. Birinchi kod — console.log

JavaScript'da dasturchining eng yaqin do'sti — console.log(). U qavs ichidagi narsani konsolga chiqaradi. Konsolni ochish: brauzerda F12 → Console bo'limi.

1console.log("Salom, dunyo!");
2console.log(2 + 3);
3console.log("Mening ismim", "Ali");
JS ning hayoti — tugma bosing
Natijajonli

3. JavaScript'ni HTML'ga ulashning 3 usuli

1-usul: <script> tegi ichida
1<body>
2  <h1>Mening sahifam</h1>
3

4  <script>
5    console.log("JS ishlayapti");
6  </script>
7</body>
2-usul: alohida fayl (tavsiya)
1<body>
2  <h1>Mening sahifam</h1>
3

4  <script src="app.js"></script>
5</body>
3-usul: inline (kam ishlatiladi)
1<button onclick="alert('Salom!')">Bosing</button>

4. O'zgaruvchi (variable) nima?

O'zgaruvchi — bu ma'lumot saqlovchi quti. Unga nom beramiz va keyin shu nom orqali ma'lumotga murojaat qilamiz. Shisha banka sifatida tasavvur qiling: banka nomi — «qand», ichida — oq kukun.

1let ism = "Ali";
2let yosh = 17;
3let oquvchi = true;
4

5console.log(ism);    // Ali
6console.log(yosh);   // 17
7console.log(oquvchi); // true
8

9// Qiymatni o'zgartirish
10yosh = 18;
11console.log(yosh);   // 18

Nom berish qoidalari

Harf, raqam, _ va $ bo'lishi mumkin. Raqam bilan boshlanmaydi. Bo'shliq bo'lmaydi.

camelCase uslubi

Birinchi so'z kichik, keyingilar bosh harf bilan: foydalanuvchiIsmi, jamiNarx.

5. var, let, const — farqi

JS'da o'zgaruvchi yaratishning 3 ta kaliti bor. Har biri — alohida qoida bilan.

1// var — eski, ko'p muammo keltirgan. Endi ishlatmaymiz.
2var eski = "salom";
3

4// let — o'zgarishi mumkin bo'lgan ma'lumot
5let ball = 5;
6ball = 10;      // OK
7

8// const — bir marta qiymat beriladi, keyin o'zgartirilmaydi
9const PI = 3.14;
10// PI = 3.15;   // Xato! Assignment to constant variable.

var

Eski versiya. Yangi koddan foydalanmang — muammolari bor.

let

Qiymati o'zgarishi mumkin bo'lgan o'zgaruvchi. Masalan: hisoblagich.

const

Qiymati o'zgarmaydi. Default tanlov — hech o'zgartirmayotgan bo'lsangiz const yozing.

6. Operatorlar

Operator — qiymatlar ustida amal bajaradigan belgi. JS'da bir nechta turi bor, lekin hozir ikkitasini ko'ramiz.

Arifmetik operatorlar
1let a = 10;
2let b = 3;
3

4console.log(a + b);  // 13 — qo'shish
5console.log(a - b);  // 7  — ayirish
6console.log(a * b);  // 30 — ko'paytirish
7console.log(a / b);  // 3.333... — bo'lish
8console.log(a % b);  // 1  — qoldiq
9console.log(a ** b); // 1000 — daraja
Belgilash operatorlari
1let x = 5;
2

3x = x + 3;   // 8
4x += 3;      // 11  (qisqartirilgani)
5x -= 2;      // 9
6x *= 2;      // 18
7x /= 3;      // 6
8

9// Bittaga oshirish / kamaytirish
10x++;  // 7
11x--;  // 6
Kalkulyator — console'ni kuzating
Natijajonli

Kichik test

0 / 4

1.Konsolga matn chiqarish uchun qaysi buyruq?

2.Qiymati o'zgarmaydigan o'zgaruvchi uchun qaysi kalit?

3.10 % 3 natijasi nima?

4.Qaysi nom to'g'ri yozilgan o'zgaruvchi?

Mustaqil ish

0 / 5